نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه فلسفه و عرفان، جامعه المصطفی العالمیه (ص)، قم، ایران

چکیده

   عصمت انبیاء یکی از باورهای کلامی مسلمانان است. باور مذکور علاوه بر بهره مندی از دلیل عقل در قرآن و حدیث جایگاه مهمی دارد. شیعیان به پیروی از قرآن وحدیث در آثار پژوهشی خود به این موضوع اهمیت فراوانی داده اند. در این نوشتار سعی می کنیم عصمت انبیاء را در حدیث و کلام با تکیه بر دیدگاه های آیت الله مصباح یزدی و فخررازی را بررسی و مقایسه کرده و نتایج آن را در قالب یک جمع بندی ارائه کنیم. از آنجا که درباب عصمت بحث­های متعددی از منظر حدیثی-کلامی مطرح است و پرداختن به همه آنها در مختصری مثل این نوشتار نمی­گنجد به پرداختن به سه بحث محوری عصمت یعنی ماهیت، قلمرو و ادله عصمت از منظر این دو عالم که دغدغه­های کلامی و حدیثی دارند بسنده می­کنیم. بر پایه این نوشتار که به روش تحلیلی-توصیفی ساماندهی شده است دیدگاه­های این دو عالم در این سه مبحث مهم شباهت­ها و تفاوت­هایی دارد. در حالی که از منظر آیت الله مصباح عصمت یک ملکه نفسانی است که باعث می­شود معصوم در تمام مدت حیات خود هر نوع معصیتی را از روی اختیار ترک کند و او این نظریه را با کمک عقل و نقل اثبات می­کند فخررازی عصمت را نوعی از لطف الهی می­داند که باعث می­شود معصوم از روی جبر معصیت­های عمدی را در دوران نبوت ترک کند و وی این ادعا را صرفا با دلایل نقلی اثبات می­کند. استفاده از دلایل نقلی بدون توسل به دلایل عقلی فخر را خواه ناخواه با چالش دور مواجه می­سازد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Prophet's Infallibility in Hadith and Theology; A Case Study of Ayatollah Misbah's and Fakhr Razi's Views

نویسنده [English]

  • Sayyid Abdurrauf Afzali

Assistant Professor, Department of Philosophy and Mysticism, Al-Mustafa Al-Alamiya Society, Qom, Iran

چکیده [English]

Infallibility of prophets is one of the theological beliefs of Muslims. In addition to benefiting from reason, the aforementioned belief has an important place in the Qur'an and Hadith. Following the Qur'an and Hadith, Shiites have given great importance to this issue in their research works. In this article, we try to examine and compare the infallibility of the prophets in hadith and theology, relying on the views of Ayatollah Misbah Yazdi and Fakhr Razi and present the results in the form of a summary. Since there are many debates about infallibility from a hadith-theological point of view, and it is not possible to deal with all of them in a short article like this, I will deal only with the three central discussions of infallibility, i.e., the nature, scope, and evidence of infallibility from the point of view of these aformentioned scholars, who have theological and hadith concerns. Based on this article, which has used an analytical-descriptive methodology, the views of these two scholars have similarities and differences in these three important topics. While from the point of view of Ayatollah Misbah, infallibility is a personal characteristic that causes the infallible to voluntarily abandon any type of sin throughout life, and he proves this theory with the help of reason and narration, Fakhr-Razi considers infallibility to be a kind of divine grace that causes the infallible to leave intentional sins during the prophethood period, and he proves this claim only with narrations. Using narrations without resorting to rational reasons, Fakhr faces the challenge of the vicious circle whether he likes it or not.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Infallibility
  • Prophet
  • Infallible
  • Fakhr Razi
  • Ayatollah Misbah