پژوهش های حدیثی -کلامی

پژوهش های حدیثی -کلامی

بررسی مهم‌ترین احادیث معتبر در کتب فریقین در اثبات امامت امام سجاد (ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری،مذاهب کلامی ،دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
2 دانشیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
3 استادیار گروه مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
4 گروه شیعه شناسی، دانشکده شیعه شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم ایران
چکیده
مسئلۀ امامت و جانشینی رسول خدا (ص)، از دیرباز موردبحث و نظر گروه‌های مختلف مذهبی بوده است. آنچه مورد اتفاق شیعیان است، انتخاب جانشینان رسول خدا (ص) از سوی خداوند و ابلاغ آن از سوی پیامبر (ص) بوده است؛ اما اهل سنت بیان می‌دارند که نصی دراین‌باره وجود ندارد و انتخاب جانشینان رسول خدا (ص) از طریق بیعت و اجماع اهل حل و عقد بوده است، اما این امر متناقض با احادیث معتبر آنان است زیرا در کتب آنان، نصوص و احادیث امامت به‌عنوان احادیثی معتبر ثبت گشته است.حال آنچه مسئله ماست، اثبات امامت امام سجاد (ع) به‌عنوان چهارمین امام شیعه است؛ زیرا امامت ایشان در طول تاریخ از سوی گروه‌های مختلف اهل سنت و حتی برخی شیعیان موردتردید قرار گرفت، لذا هدف ما در این پژوهش استناد به احادیث معتبر شیعی و اهل سنت جهت اثبات امامت امام سجاد (ع) است. این پژوهش مشتمل بر سه بخش است: در بخش اول نصوص عام موردبررسی قرار می‌گیرد. این نصوص بر امامت تمامی ائمۀ دوازده‌گانه شیعه دلالت می‌کند؛ مهم‌ترین آن‌ها که مورد تأیید علمای فریقین است شامل حدیث ثقلین، اثنی‌عشر خلیفه و حدیث لوح است که مصادیق خلفا و ائمه را با شواهد قرآنی و روایی چون آیۀ تطهیر، حدیث سفینه و امان بیان می‌کند؛ در بخش دوم نصوص خاص امامت علی بن الحسین (ع) موردبررسی قرار گرفته است. این نصوص بیان می‌کند که امر امامت ایشان توسط رسول خدا (ص) و ائمۀ پیشین ابلاغ شده است و در بخش سوم کرامات و معجزات ایشان بیان می‌گردد که در کنار ادعای امامت، دلیلی دیگر بر اثبات امامت ایشان است. این شواهد که مورد اتفاق علمای اهل سنت نیز هست، نقض‌کنندۀ ادعاهای آنان در خصوص عدم وجود نص برای تعیین امام است. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکردی توصیفی - تحلیلی به بررسی این نصوص و احادیث می‌پردازد که با استخراج آن‌ها از منابع موثق به تفسیر و توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت و ازآنجایی‌که تاکنون پژوهشی جامع جهت اثبات امامت چهارمین امام شیعه با استناد بر احادیث معتبر فریقین، انجام نگرفته، بنابراین پژوهش حاضر در نوع خود جدید خواهد بود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the Most authentuc Hadiths in the Authoritative Sources of Shia and Sunni Traditions to Substantiate the Imamate of Imam Sajjad (‘a)

نویسندگان English

Fatemeh Taherizadeha 1
Mohammad Moeini Far 2
Akbar Bagheri 3
Seyyed Mohammad Sebt Tabatabaei Yazdi 4
1 PhD Student in Theological Denominations. University of Religions and Denominations, Qom, Iran
2 Associate Professor, Department of Islamic Religions, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
3 Assistant Professor, Department of Islamic Religions, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
4 Department of Shia Studies, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
چکیده English

Different religious groups have historically discussed the topic of Imamate and succession of the Prophet(s). Shiites believe the selection of the Prophet's caliphs was made by God and announced by the Prophet but Sunnis hold there is no text about this and the selection of the successor of the Prophet(s) was carried out through allegiance and consensus. This, however, contradicts their own authentic hadiths, as the texts and hadiths of Imamate are recorded as authentic in their books. The problem addressed in this article is proving the Imamate of the fourth Shiite Imam given that various groups of Sunnis and some Shiites have historically doubted his Imamate; thus, this article aims to examine the validity of both Shiite and Sunni hadiths to affirm the Imamate of Imam Sajjad (A). The findings of this study indicate numerous authentic hadiths have been recorded in both Shiite and Sunni texts that support the Imamate of Imam Sajjad (A). This research is structured into three distinct parts. In the first part, we examine general texts that address the imamate of all twelve Shiite Imams. Among these, the most significant texts, which are recognized by scholars from both sects, include Ḥadīth Al-thaqalayn, Al-ithnā ʿashar khalīfa, and the Hadith of Lawḥ. These texts provide examples of caliphs and Imams that supported by Quranic and narrational evidence, including the Al-Taṭhīr verse, the Hadith of the Al-Amān, and Safineh.The second part focuses on specific texts pertaining to the imamate of Alī, Ibn-e Al-Ḥusayn (A). These texts assert that the matter of his imamate was communicated by the Prophet. In the third part, the miracles and virtues of Imam Sajjad (A), along with his claim to Imamate, serve as additional evidence to prove his Imamate. These pieces of evidence, agreed upon by Sunni scholars, contradict their claims regarding the absence of explicit texts for appointing an Imam. The findings show these texts are mentioned in authentic books in general and specific ways. The focus is on both types of text, as we will interpret and clarify them using reliable sources. This research is novel in that no research has been conducted to prove the imamate of Imam Sajad (A).

کلیدواژه‌ها English

Imam Sajjad (‘a)
General texts
Special texts
Miracle and Karāmāt Shia and Sunni
Authentic Sources
  1. - قرآن کریم

    1. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار الحیاء التراث العربی، 1408
    2. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، تفسیر قرآن العظیم، بیروت، دارالعلمیه، 1419
    3. ابن‌بابویه، محمد بن علی، خصال شیخ صدوق، ترجمه محمد باقر کمره ای، ایران، نشر کتابچی، 1377
    4. ________، کمال الدین و تمام النعمه، تهران، دارالکتب الاسلامی، 1395
    5. ________، علل الشرائع، قم، مکتبة الداوری، 1385
    6. ________، عیون اخبارالرضا، تهران، جهان، 1378
    7. ابن حیون، نعمان بن محمد، شرح الاخبار، قم، موسسه نشر اسلامی، 1409
    8. ابن حنبل، احمدبن محمد، مسند احمدبن حنبل، بیروت، موسسه الرسالة، 1416
    9. ابن شهر آشوب، محمد بن علی، بیروت، دارالاضواء، 1412
    10. ابن صباغ، علی بن محمد، فصول مهمه فی معرفت ائمه، بیروت، موسسه دارالحدیث الثقافیه، 1422
    11. ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم، عیون اخبار، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1418
    12. ابن جوزی، یوسف بن قزاوغلى‌، تذکرة الخواص، قم، المجمع العالمی لاهل البیت علیهم السلام، 1426
    13. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، جیز، بیروت،مرکز البحوث و الدراسات العربیة و الإسلامیة بدار هجر،1417
    14. ابن عساکر، علی بن الحسن، تاریخ مدینه دمشق، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالفکر، 1415
    15. ابوداود، سلیمان‌ بن‌ اشعث، سنن ابی داوود، قاهره، دارالحدیث، 1420 ‌
    16. بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، قاهره، لجنة احیاء کتب السنة، 1410
    17. ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمزی، تحقیق احمد محمد شاکر، قاهره، دارالحدیث، 1419
    18. سخاوی شافعی، محمد بن عبدالرحمن، استجلاب ارتقاء الغرف بحب أقرباء الرسول و ذوی الشرف، قم، موسسه معارف اسلامی، 1421
    19. سمهودی، علی بن عبدالله الحسن، جواهر العقدین فی فضل الشرفین، بغداد، مطبعة العانی، 1405
    20. شهرستانی شافعی، محمدبن عبدالکریم، ملل و نحل، قم، انتشارات شریف رضی، چاپ سوم، 1367
    21. جوینی، ابراهیم بن محمد، فرائد السمطین، بیروت، موسسه محمودی، 1398
    22. راوندی، قطب الدین ابى الحسین سعید بن هبة الله، خرائج و جرائح، قم، موسسه امام مهدی، 1368
    23. حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 1425
    24. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، تحقیق حمدی دمراش، بیروت، مکتبة العصریه، 1420
    25. حسکانی، عبیدالله بن عبدالله، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل فی الایات النازله فی اهل البیت، تحقیق محمد باقر محمودی، قم، مجمع احیاء ثقافة الاسلامی، 1411
    26. خزاز قمی، علی بن محمد، تحقیق حسینی کوه کمره‌ای، قم، نشربیدار، 1401
    27. خوانساری، محمدباقربن زین‌العابدین، روضات الجنات فی احوال العلما و سادات، قم، دهاقانی، 1390
    28. خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1417
    29. دیلمی،حسن بن محمد، ارشادالقلوب، قم، شریف الرضی،1412
    30. هلالی، سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس، ترجمه و تحقیق محمد باقر انصاری، قم، نشر هادی، چاپ دوم،1405
    31. سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، درالمنثور فی تفسیر مأثور، بیروت، دارالفکر، 1414
    32. ________، تاریخ الخلفا، بیروت، دارالصادر، 1417
    33. شوشتری، نورالله بن شریف الدین، احقاق الحق و ازهاق الباطل، قم، انتشارت آیت الله مرعشی نجفی، 1404
    34. طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج، تهران، دارالکتب الاسلامی، 1403
    35. طیالسی، سلیمان بن داوود، مسند طیالسی، تحقیق محمد بن عبدالحسین، جیزه، مدرسة الامام مهدی، 1419
    36. طالعی، عبدالحسین، تحفه آسمانی، تهران، انتشارات میقات، 1378
    37. طبری، محمد بن جریر، جامع البیان، بیروت، دارالمعرفة، 1415
    38. طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، قم، مسجد مقدس جمکران، 1387
    39. ________، الامالی، قم، اندیشه هادی، 1414
    40. قاضی، ابوعلی محمد بن حسین، احکام سلطانیه، قم دفتر تبلیغات اسلامی، 1406
    41. قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج مسلم، صحیح مسلم، مصر، دارالحدیث، 1412
    42. قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع المودة لذوی القربی، تحقیق علی بن جمال اشرف، قم، منظمة الاوقاف و الشؤون الخیریة، 1422
    43. کراجکی، محمد بن علی، الإستنصار فی النص علی الأئمة الأطهار، بیروت، دارالاضواء، 1405
    44. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1363
    45. کشی، محمد بن عمر، اختیار معرفة الرجال، مصحح میرداماد، قم، مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث، 1404
    46. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، 1403
    47. نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه، تهران، دارالکتب الاسلامی، 1397
    48. ________، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، قم، المؤتمر العالمی لألفیة الشیخ المفید، 1413
    49. نعمانی، محمد بن ابراهیم، مسائل جارودیه، قم، المؤتمر العالمی لألفیة الشیخ المفید، 1413
    50. هیثمی، علی بن ابوبکر، مجمع الزوائد و منبع الفوائد، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1414
    51. هیثمی، ابن حجر، الصواعق المحرقه على اهل الرفض و الضلال و الزندقة، بیروت، موسسه الرساله، 1417