پژوهش های حدیثی -کلامی

پژوهش های حدیثی -کلامی

معجزۀ شجرۀ رسول خدا (ص) در نهج‌البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیارگروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
قرآن مجید تنها خود را به‌عنوان معجزه نبی مکرم اسلام (ص) مطرح می‌کند و ظاهراً آن حضرت (ص) را از ارائۀ معجزات مادی و محسوس بی‌نصیب می‌داند. از سوی دیگر در خطبۀ قاصعه (192) نهج‌البلاغه، کلامی از حضرت علی (ع) می‌آید که خود ایشان با چشم، شاهد و راوی ماجرای شجره‌ای است که با خواست خدا و فرمان رسول او (ص) در مقام معجزه، به حرکت درمی‌آید. حال لازم است که آن مطلب قرآن روشن شود و این بخش از خطبه و کلام حضرت امیر (ع) تبیین گردد و اختلاف بین آن دو برطرف شود. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از آیات قرآن و مباحث علوم قرآن و منابع روایی و شروح نهج‌البلاغه، بررسی و شناسایی صورت می‌گیرد و به دست می‌آید که نوع عموم در آیات مرتبط قرآنی، از نوع عام نسبی است و مانعی برای داشتن یک یا چند معجزۀ مادی دیگر برای رسول اکرم (ص) وجود ندارد و کلام امیرالمؤمنین (ع) درست و بدون منافات با قرآن و بیانگر معجزه‌ای دیگر برای نبی مکرم (ص) است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Miracle of the Tree of the Prophet (PBUH) in Nahjul-Balagha

نویسنده English

Ebrahim Eghbal
Associate Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

The Holy Quran only presents itself as a miracle of the Holy Prophet of Islam (PBUH) and apparently considers the Prophet (PBUH) to be devoid of material and tangible miracles. On the other hand, in the Qase'ah sermon (192) of Nahjul-Balagha, there is a statement from Imam Ali (PBUH) who himself is an eyewitness and narrator of the story of the tree that moves as a miracle by the will of God and the command of His Messenger (PBUH). Now, it is necessary to clarify that Quranic statement and explain this part of the sermon and the words of Imam Amir (PBUH) and resolve the difference between the two. In this study, a descriptive-analytical method is used, using Quranic verses, Quranic science discussions, narrational sources, and Nahj al-Balagha commentary, to investigate and identify. It is found that the general type in the relevant Quranic verses is of the relative general type, and there is no obstacle to having one or more other material miracles for the Holy Prophet (PBUH), and the words of the Commander of the Faithful (PBUH) are correct and do not contradict the Quran and indicate another miracle for the Holy Prophet (PBUH).

کلیدواژه‌ها English

Holy Quran
Nahjul Balagha
Miracle
Family Tree
  1. - قرآن مجید

    - نهج‌البلاغه شریف.

    1. إبن أبی الحدید، عبدالحمید بن هبة الله، ۱۳۶۳ ش؛ شرح نهج البلاغة؛ قم، کتابخانه آیة الله مرعشی.
    2. ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد، 1410 ق؛ مقدمه؛ تهران استقلال.
    3. ابن میثم، میثم بن علی، 1363 ش؛ شرح نهج البلاغة؛ تهران، نشر کتاب.
    4. تفتازانی، مسعود بن عمر، 1412 ق؛ شرح مقاصد الطالبین فی اصول‌الدین؛ قم، شریف رضی.
    5. حسینی، عبدالزهراء،1405 ق؛ مصادر نهج‌البلاغه و أسانیده؛ بیروت، دار الأضواء.
    6. حِلّی علامه، بن یوسف، 1430 ق؛ کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد؛ قم، مؤسسه نشر اسلامی جامعه مدرسین.
    7. خویی، حبیب الله بن محمد، 1359 ش؛ منهاج البراعة؛ تهران، مکتبه اسلامیه.
    8. سیوطی، عبدالرحمن بن أبی بکر، 1421 ق؛ الإتقان فی علوم القرآن؛ بیروت، دارالکتاب العربی.
    9. شوشتری، محمد تقی، ۱۳۷۶ ش؛ بهج الصباغة؛ تهران، امیر کبیر.
    10. شهرستانی، هبة الله محمد علی حسینی، 1371 ق؛ المعجزة الخالدة؛ کاظمین، کتابخانه عمومی جوادَین.

    ۱1. طباطبایی، محمد حسین، 1352 ش؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ بیروت، موسسه أعلمی.

    ۱2. طبرسی، أحمد بن علی، 1403 ق؛ الإحتجاج علی أهل اللجاج؛ مشهد، نشر المرتضی.

    ۱3. طبرسی، فضل بن حسن، 1367 ش؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن؛ بیروت، دارالمعرفة.

    ۱4. طبری، محمد بن جریر، 1412 ق؛ جامع البیان عن تأویل آی القرآن؛ بیروت، دار المعرفة.

    ۱5. مظفر، محمدرضا، بی تا؛ أصول الفقه؛ قم، إسماعیلیان.