پژوهش های حدیثی -کلامی

پژوهش های حدیثی -کلامی

تحلیل و بررسی مبانی کلامی فقه الحدیثی سیّد مرتضی در کتاب الامالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم قرآنی و فقه، دانشکده الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استاد‌یار، گروه علوم قرآنی و فقه، دانشکده الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانشجو، گروه علوم قرآنی و فقه، دانشکده الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده
علی بن حسین موسوی، معروف به سیّد مرتضی در حوزه‌های مختلف کلامی و اصولی موجب تغییرات و پیشرفت‌های چشم‌گیری در تفکر شیعی گردید. او در همه علوم و دانش‌ها سهمی فراوانی نصیب خود کرده بود. کتاب الامالی یکی از آثار برجسته و مهم سیّد است که از هشتاد مجلس تشکیل‌شده است. در این اثر، سیّد مرتضی به بررسی و تبیین مبانی کلامی خاص خود در تأویل و تبیین روایات پرداخته است. پژوهش حاضر درصدد تبیین و تحلیل مبانی کلامی فقه الحدیثی سیّد مرتضی در تأویل و تبیین روایات الامالی است. ازاین‌رو، ضرورت دارد اولاً استفادة راحت و مطلوب از این کتاب ممکن گردد، ثانیاً مخاطب از مبانی کلامی عمیق سید مرتضی در الامالی و همچنین نوع نگرش کلامی سید در مواجهه با تأویل و تفسیر روایات که منجر به‌درستی عقاید شیعی ‌گردیده آگاهی یابد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر محتوای کتاب الامالی نشان می‌دهد که سیّد مرتضی در مواجهه با روایات، به مبانی کلامی خاصی نظیر جسمانی نبودن خداوند، اعتقاد به برتری انبیاء علیهم‌السلام بر فرشتگان، استحقاقی بودن ثواب و عقاب و اعتقاد به عدم انحصار عصمت در پیامبران و امامان (ع) و... پایبند بوده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis and Examination of Sayyid Murtada’s Theological Foundations in Hadith Jurisprudence in the Book Al-Amali

نویسندگان English

Ali Akbar Kalantari 1
Ali Sameni 2
Hasan Darvishi 3
1 Associate Professor, Department of Quranic Sciences and Jurisprudence, Faculty of Theology, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Assistant Professor, Department of Quranic Sciences and Jurisprudence, Faculty of Theology, Shiraz University, Shiraz, Iran
3 Student, Department of Quranic Sciences and Jurisprudence, Faculty of Theology, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده English

Ali ibn al-Husayn al-Musawi, known as Sayyid Murtada, brought about significant transformations and advancements in Shi'a thought across theological and jurisprudential domains. He made substantial contributions to various branches of knowledge and scholarship. Al-Amali is one of his distinguished and influential works, comprising eighty sessions. In this text, Sayyid Murtada explores and articulates his distinct theological foundations in the interpretation and explanation of hadiths. The present study aims to analyze and clarify the theological foundations of Sayyid Murtada’s hadith jurisprudence as reflected in Al-Amali. Accordingly, it is necessary, first, to facilitate accessible and effective engagement with this work, and second, to acquaint readers with Sayyid Murtada’s profound theological principles and his interpretive approach to narrations—an approach that has contributed to the affirmation of Shi'a doctrine. Using a descriptive-analytical method and drawing upon the content of Al-Amali, this research demonstrates that Sayyid Murtada, in his engagement with hadiths, adheres to specific theological principles such as: the non-corporeality of God, the superiority of prophets (peace be upon them) over angels, the merit-based nature of reward and punishment, and the belief that infallibility is not limited exclusively to prophets and Imams (peace be upon them), among others.

کلیدواژه‌ها English

Al-Amali
Theological foundations
Sayyidmurtada
hadith jurisprudence
  1. - قرآن کریم.

    1. 1. ابن منظور، جمال‌الدین محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1408ق.
    2. 2. راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت، دار القلم، 1412 ق.
    3. 3. زمخشری، محمود، الکشاف عن حائق التنزیل، بیروت، دار الکتب العربی، 1407ق.
    4. سیّد مرتضی، علی بن حسین موسوی، الرسائل، مقدمة: سیّد احمد حسینی، تحقیق: سیّد مهدی رجائی، قم، دار القرآن الکریم، 1405ق.
    5. 5. _______________________، الذخیرة، تصحیح: سیّد احمد حسینی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. 1411ق.
    6. _______________________، تنزیه الانبیاء والائمه (ع)، تصحیح: فارس حسون کریم، بی نا، 1418ق.
    7. _______________________، الامالی، محقق: ابراهیم محمد ابوالفضل، قاهره، دار الفکر العربی، 1998م.
    8. صدوق، محمد بن علی، إعتقادات الإمامیة، قم، کنگره شیخ مفید، 1414ق.
    9. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسه الأعلمی للمطبوعات، لبنان-بیروت، 1390ق.
    10. عطائی نظری، حمید، «ضرورت اعتنا به میراث کلامی شریف مرتضی»، نشریه آینه پژوهش، مهر و آبان 1396ش، شماره،166، صفحات117تا125.
    11. فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، لبنان-بیروت، دار إحیاء التراث العربی، 1420ق.
    12. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی (ط - دارالحدیث)، قم، دار الحدیث، 1429ق.
    13. لشکری، سارا، «مسئله عصمت به روایت سیّد مرتضی-عصمت در آثار کلامی سیّد مرتضی با تمرکز بر کتاب تنزیه الانبیاء و الائمه»، نشریه کتاب ماه دین، بهمن، 1391ش، شماره 184، صفحات 27تا 32.
    14. مصطفوی، سیّد حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1360ش.
    15. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، موسسه الوفاء، 1403ق.